Nieuw jaar, nieuwe kansen? Hoe je ze dit jaar écht gaat realiseren – deel 2

Vorige week ben ik kort ingegaan in het belang van het hebben van doelen. Veel mensen starten het nieuwe jaar met ‘goede voornemens’. Nu we aan de vooravond staan van een nieuw jaar, is het goed stil te staan bij wat je nodig hebt om jouw doelen het komende jaar daadwerkelijk te halen en te voorkomen dat ze, zoals vele goede voornemens, ergens in de eerste weken van het jaar verdampen.

Wil jij je doelen realiseren? Wees je bewust van de valkuilen

Het halen van doelen lijkt heel eenvoudig: leg duidelijk en helder vast wat je wilt bereiken, vertaal dit naar concrete acties en ga hiermee bewust aan de slag. Toch blijkt dat minder eenvoudig dan het klinkt. Voordat je het weet val je in één van de volgende valkuilen (Valk, 2015):

  1. Waan van de dag. Hoe vaak gebeurt het jou dat je ’s avonds thuis komt en je afvraagt wat je nu allemaal hebt gedaan? Hebben we niet allemaal eens meegemaakt dat we een aantal acties op ons lijstje hadden staan om naar onze doelen te werken en dat aan het eind van de dag deze acties zijn vervangen door andere, vaak ad-hoc, acties die zelden bijdragen aan het doel dat je voor ogen hebt? Ongemerkt neemt de waan van de dag het over.
  2. Motivatie. Het is veel gemakkelijker om oude paden te bewandelen, die duidelijk aanwezig en dus gemakkelijk begaanbaar zijn, dan om eerst een nieuw pad aan te leggen. Dat werkt met het nastreven van doelen niet anders. Om doelen daadwerkelijk te realiseren, is het van belang dat de een sterke motivatie aanwezig is. Deze is het sterkst wanneer deze niet van buiten is opgelegd (denk aan de maximum snelheid in het verkeer; je houdt je eraan omdat je geen bon wilt krijgen. Als deze externe motivatie wegvalt, is het zeer de vraag of je je nog aan deze snelheid houdt), maar vanuit jezelf komt: een intrinsieke motivatie.
  3. Onduidelijke acties. Wanneer je iets nieuws wilt bereiken, is het van belang dat je bepaald oud gedrag stopt en nieuw gedrag aanleert. Vaak hebben we één van deze twee wel helder, maar lang niet altijd de combinatie van deze twee. Wil je stoppen met roken, dan weet je dat je dient te stoppen met het opsteken van een sigaret. Heb je ook helder welk gedrag je daarvoor in de plaats zet? Je wilt meer gaan sporten. Het is duidelijk dat je gaat starten met je sportspullen pakken en naar de sportschool gaan. Weet je ook welke oud gedrag je dient te stoppen?
  4. Uitstelgedrag. Hoe vaak betrap jij jezelf erop dat je denkt: “Ach, dat komt morgen wel”? Voor je het weet is er een week voorbij. Zelf ben ik ook een kei in uitstellen, vooral wanneer ik een bepaalde weerstand voel, die meestal alles te maken heeft met het feit dat ik uit mijn comfortzone dien te stappen. Funest voor het halen van je doelen!
  5. Automatische piloot. Ruim 85% van ons gedrag is onbewust. Er zijn zelfs mensen die zeggen dat meer dan 95% van ons gedrag onbewust is. Het is dan ook heel gemakkelijk om weer in de ‘automatische piloot’ te schieten die wordt gevormd door ons instinct en conditionering. Daardoor worden we heel gemakkelijk terug gezet in ons ‘oude’ gedrag. Als je elke dag dezelfde route naar je werk neemt, denk je hier waarschijnlijk niet meer bij na. Wil je vervolgens een keer een andere route nemen, dan dien je hier heel bewust mee bezig te zijn. Doe je dit niet, dan merk dat je toch automatisch de bekende weg hebt genomen.

Zoals je ziet zijn het valkuilen waar we heel gemakkelijk in terecht komen. Sterker nog, wanneer je nieuwe doelen wilt bereiken, ga je deze valkuilen gegarandeerd tegenkomen. Er vanuit gaat dat ze niet op de loer liggen wanneer jij de intentie hebt uitgesproken iets anders te gaan en een bepaald doel te gaan halen is een illusie. Dus kunnen we ons hier maar beter van bewust zijn, zodat we er effectief mee om kunnen gaan wanneer ze op ons pad komen.

Acht tips om je doelen te realiseren

Wil jij vanaf 1 januari serieus met je doelen aan de slag? Dan volgt hier een aantal tips:

  1. Acties helder formuleren. Om te beginnen is het van belang helder te krijgen met welk gedrag je dient te stoppen en met welk gedrag je dient te starten. Schrijf deze ook voor jezelf op. Wil je stoppen met roken? Welk gedrag komt er in de plaats van het opsteken van een sigaret? Een appel eten bijvoorbeeld, een kop thee voor jezelf zetten, een korte wandeling maken. Zoek iets dat bij jou past en dat je in de plaats kunt zetten van het gedrag waarmee je wilt stoppen. Wil je meer sporten? Waarmee dien je dan te stoppen? Na het eten niet meer eerst even op de bank gaan zitten? De sporttas uit het zicht plaatsen? Vaak is het eenvoudig om één van de twee acties helder te krijgen. Zoek net zolang door totdat je zowel het ‘stop’ als het ‘start’ gedrag helder hebt.
  2. Neem actie nu! Vervolgens is het van belang dat je nu meteen actie neemt. Dus geen voornemens meer voor morgen. Meteen starten met hetgeen je hebt opgeschreven. Vertaal het naar concrete acties per dag, zet ze in je agenda en voer ze ook daadwerkelijk uit. Is het een keer mislukt? Dan doe je ze alsnog. Nu meteen!
  3. Koppel doel aan waarden. Heb je helder wat je echt belangrijk vindt en waarom je een bepaald doel wilt bereiken? Wanneer je doel gekoppeld is aan een waarde die voor jou heel belangrijk is, dan heb je jouw intrinsieke motivatiebron gevonden en is het een stuk gemakkelijker om je doel te blijven nastreven, ook als het even tegenzit. Als ‘gezondheid’ een belangrijke waarde voor je is, wordt stoppen met roken of meer gaan sporten een stuk gemakkelijker bijvoorbeeld.
  4. Oefenen, oefenen, oefenen. Je hebt waarschijnlijk niet in één dag leren zwemmen of autorijden. Dit heeft veel oefening gekost. Dat is bij het aanleren van nieuw gedrag niet anders. Door veel te oefenen maak je in je hersenen nieuwe paden aan en worden ze continu versterkt, terwijl de oude, ongewenste paden zwakker worden. Dat kost tijd en oefening. Tot het op den duur zo is ingesleten dat je nieuwe gedrag in je automatische piloot terecht komt. Laat je niet van de wijs brengen wanneer het niet meteen lukt. Blijf oefenen. Je zult merken dat het steeds gemakkelijker gaat.
  5. Momentje mindfulness. Onze automatische piloot en de waan van de dag halen ons ongemerkt uit de acties die nodig zijn om ons doel te bereiken. Hoe weet je dat dit gebeurt? Door een aantal keren per dag even stil te staan bij wat je doet en wat je doel was. Alles begint bij bewustzijn. Vind een manier die bij jou past. Er zijn verschillende manieren om even het bewustzijn naar boven te halen. Dat kan door middel van meditatie, mindfulness of yoga. Maar ook door even te wandelen, te werken met een checklist die je er even bij pakt. Vind een methode die bij past om jezelf regelmatig ‘bij de les’ te houden.
  6. Zorg voor reminders. Hang je doelen en je waarden ergens op waar je ze dagelijks ziet. Leg ze naast je bed, hang je op de spiegel of koelkast. Maak ze visueel door er een plaatje bij te hangen dat jou meteen triggert. Zoek een passende quote die je in het zicht plaatst.
  7. Stok achter de deur. Soms heb je net even wat meer nodig dan je eigen reminders. Het is handig om een stok achter de deur te hebben. Spreek met iemand af wat je wilt bereiken en vraag deze persoon je regelmatig te vragen hoe het gaat. Waarom is het gemakkelijker om te trainen in een groep? Waarom vallen mensen vaak meer af wanneer ze naar een diëtiste gaan? Niet alleen vanwege de tips die je dan krijgt, maar vooral door de stok achter de deur die je hiermee hebt gecreëerd.
  8. Heb compassie. Nieuwe doelen halen gaat meestal hand in hand met aanleren van nieuw gedrag. Zoals we hebben gezien is dit niet eenvoudig. Heb geduld met jezelf. Als het niet meteen goed gaan, laat je dan niet verleiden door jezelf verwijten te maken. Heb compassie met jezelf en wees liefdevol. Door verwijten en oordelend gedrag ondermijn je jouw motivatie en al het harde werk dat je er in hebt gestoken. Het feit dat je al daadwerkelijk al deze acties hebt ondernomen verdient al alle respect.

Heel veel succes met het realiseren van jouw doelen dit jaar! Laat je me weten hoe het gaat? Vind je het lastig om het allemaal al zelf te doen? Sluit dan aan bij één van de trainingen Koers vanuit je Kracht dit voorjaar. Daarin komt dit aan bod en krijg je een aantal praktische tools waar je direct mee aan de slag kunt.

 

Verwijzingen

Valk, G. d. (2015). Neuroleiderschap. Van macht naar kracht. Amsterdam: Futuro Uitgevers.


Ook interessant om te lezen:

Nieuw jaar, nieuwe kansen? Hoe je ze dit jaar echt gaat realiseren – deel 1

Eén gedachte over “Nieuw jaar, nieuwe kansen? Hoe je ze dit jaar écht gaat realiseren – deel 2”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *